Trận đánh Vũ Thông, năm 1862: thảm bại của quân Thái Bình Thiên Quốc

0
295

Trận Vũ Thông ghi nhận chiến công của Ward, với 500 lính trong tay, sử dụng cách đánh của phương Tây, ông đã chiếm được một thành phố có hơn 20.000 lính Thái Bình Thiên Quốc. Ward đã chứng minh rằng, người Trung Quốc với những vũ khí phương Tây có thể chiến đấu giỏi như người phương Tây

Hồng Tú Toàn

Hồng Tú Toàn
Hồng Tú Toàn

Hồng Tú Toàn (tên lúc đầu là Hồng Hỏa Tú) đã thi trượt. Trong triều đình Trung Quốc vào năm 1836, mọi thứ đều phụ thuộc vào việc thi đỗ. Một người phải thi đỗ mới có thể làm quan lại trong triều đình và được thăng chức. Người thầy giáo 22 tuổi cảm thấy tuyệt vọng. Anh không muốn ăn gì và dường như mất hết cả nghị lực. Anh quay lại học những tác phẩm kinh điển của Nho giáo để có thể làm tốt hơn trong kỳ thi lần sau. Mặc dù vậy, anh cũng vẫn nghiên cứu cả các quyển sách khác. Quyển sách Lời lành răn đời, là của tác giả Liang Afa – một người Trung Quốc đã được cải đạo bởi một nhà truyền đạo Tin lành Mỹ.

Quyển sách nói đến một vị Chúa tối cao kỳ lạ của Thiên đường và cách thờ cúng ông như thế nào để có thể đem đến hòa bình hạnh phúc (Thái Bình). Hồng thấy có nhiều điểm giống nhau giữa niềm tin của tín đồ Thiên chúa giáo với những lời răn dạy của truyền thống Trung Quốc, nhưng khi nhìn vào cuộc sống quanh mình, anh thấy có nhiều việc trái với cả hai. Có những tội ác tàn bạo, hành hình dã man, quan lại tham nhũng và địa chủ áp bức. Những người “man rợ mũi to” đang tàn phá Trung Quốc – vương quốc ở trung tâm của nền văn minh. (Chiến tranh Nha phiến đầu tiên đã bắt đầu). Những kẻ xâm lược ngoại tộc (Mãn Châu) đã cai trị Trung Quốc.

Với tâm trạng bối rối này, Hồng tham gia kỳ thi lần thứ hai. Không có gì ngạc nhiên khi anh bị trượt. Trở về nhà, anh chán nản đến mức bị ốm và bất tỉnh.

Cuối cùng, khi Hồng thoát khỏi tình trạng hôn mê, anh đã kể với gia đình mình một câu chuyện lạ. Anh nói, trong khi bất tỉnh, linh hồn của anh lên đến thiên đường, ở đó anh đã gặp Chúa tối cao và con trai ngài, là Jesus. Anh được biết rằng, anh là con trai thứ hai của Chúa, tức là em trai của Jesus. Chúa nói với anh rằng Trung Quốc đã bị quỷ dữ chiếm và anh phải trở lại trần gian để chiến đấu với bọn chúng. Anh sẽ không còn là Hồng Hỏa Tú mà là Hồng Tú Toàn (có nghĩa là “Lửa Lớn”).

Hồng đã làm được như tên mới của mình. Đi từ làng này tới làng khác, anh bắt đầu thuyết giáo lời nhắn mà anh nhận được từ thiên đường.

Anh đã khiến nhiều người cải đạo, đặc biệt là những người bị người Mãn Châu cai trị xa lánh – những hải tặc, kẻ cướp và những thành viên của các tổ chức bí mật chống lại triều đình. Những nhà cầm quyền phản ứng bằng việc bắt giam và xử tử những người đi theo Hồng. Hồng chống lại bằng cách thành lập giáo phái của mình như một đội quân. Cứ 4 người đàn ông và gia đình của họ sẽ được chỉ huy bởi một hạ sĩ, 4 hạ sĩ lại được một trung sĩ chỉ huy. Bốn trung sĩ báo cáo với một trung úy và 4 trung úy lại báo cáo với một đại úy, … rồi lên đến cấp đại tướng. Mỗi đại tướng tướng chỉ huy một sư đoàn gồm 13.155 người. Những viên tướng đứng đầu, được biết đến như những vị Vương (gọi là “wang” trong tiếng Hán) là những người thân tín nhất của Hồng. Hồng được gọi là Thiên Vương.

Giáo phái của Hồng không chỉ được tổ chức như một đội quân mà nó thực sự là một đội quân. Nó đấu tranh chống lại những kẻ ngược đãi. Đội quân Thái Bình chiến đấu giỏi đến mức nó đã chiếm được Nam Kinh – kinh đô cũ của Trung Quốc. Hồng cử những đoàn quân ra ngoài theo mọi hướng để đuổi những quỷ dữ ra ngoài Trung Quốc. Vào thời đó, chiến tranh Nha phiến lần thứ hai bắt đầu, đã làm xao nhãng các binh lính triều đình. Quân Thái Bình có vẻ như sẽ tiếp quản tất cả Trung Quốc.

Hồng bắt đầu có vẻ mất trí. Đến khi xây dựng được Thiên Quốc, quân Thái Bình bị cấm uống rượu, hút thuốc phiện và quan hệ tình dục. Thậm chí, các cặp vợ chồng ăn nằm với nhau cũng bị chặt đầu. Những nguyên tắc này áp dụng cho tất cả mọi người, ngoại trừ Thiên Vương. Cung điện của Hồng đầy những cung phi và ông thường say sưa bởi rượu hoặc thuốc phiện. Tuy nhiên, đội quân Thái Bình không còn phụ thuộc vào sự lãnh đạo của Hồng nữa. Phong trào đã sinh ra một số viên tướng tài, như là Lý Tú Thành – được biết đến là Chung Vương (cũng có sách ghi là Trung Vương), người đang dẫn đầu đội quân gấp rút tiến về Thượng Hải.

Cuộc chiến tranh ở đế quốc Trung Quốc thường bị những người phương Tây cười nhạo: hầu hết các cuộc chiến tranh dựa vào sự lừa gạt và hăm dọa. Tuy nhiên, có một điều kinh khủng: Sau chiến thắng thường đến sự tàn sát. Quân Thái Bình đặc biệt kinh khủng. Trước khi nó chấm dứt, lực lượng nổi dậy Thái Bình đã giết hơn 20 triệu sinh mạng: Nó là cuộc chiến tranh đẫm máu nhất từ thời của Thành Cát Tư Hãn đến Chiến tranh thế giới lần thứ 2.

“Tên cướp” Frederick Townsend Ward

Frederick Townsend Ward năm 1861
Frederick Townsend Ward năm 1861 (Ảnh wikipedia)

Vào năm 1860, vì Chung Vương đang xông vào thành phố, nên Vũ Từ -Tổng đốc Thượng Hải – sẵn sàng lắng nghe người “man rợ” trẻ tuổi. Quan đứng đầu tỉnh Giang Tô , là ông Hsueh Huan cũng vậy. Người “man rợ” này là một người Mỹ, 28 tuổi, tên là Frederick Townsend Ward, con trai một chủ tàu Massachusetts. Anh ta có kinh nghiệm của một sĩ quan chỉ huy trên tàu chiến, nhưng anh ta thích sống như lính đánh thuê hơn. Ở thế kỷ XIX, anh ta được gọi là filibuster (xuất phát từ từ filibustero trong tiếng Tây Ban Nha, có nghĩa là tên cướp). Anh ta đã phụng sự dưới quyền tên cướp người Mỹ nổi tiếng nhất, là William Walker – người đã chinh phục Nicaragua. Không làm cho Walker nữa, anh ta đã chiến đấu với quân đội Pháp trong chiến tranh Crimea. Sau đó, anh ta quay trở lại biển và đến Trung Quốc trên một chiếc tàu cao tốc với vai trò là phó thuyền trưởng thứ nhất.

Fred Ward bỏ lại con tàu của anh ở Trung Quốc và trở thành một sĩ quan trong Cục ngăn chặn cướp biển Thượng Hải. Vũ Từ đã thành lập Cục ngăn chặn cướp biển Thượng Hải, sử dụng những tàu chạy bằng hơi nước được vũ trang để tuần tra trên sông Dương Tử và chiến đấu với những tên cướp trên sông. Những tên cướp là sản phẩm của cuộc chiến tranh Nha phiến đầu tiên. Khi người Anh chiếm Hồng Kông, họ đã đuổi những tên cướp ra khỏi vùng biển đó; bây giờ, những tên cướp hoạt động trên những dòng sông lớn của Trung Quốc. Những tên cướp đe dọa phá hoại sự phát triển thương mại của Thượng Hải với nội địa. Vũ Từ biết Ward đã chứng tỏ là một người lính có tài nhất trong lực lượng vũ trang chống lại những tên cướp.

Người thanh niên nói với vị quan rằng anh đã thấy quân Thái Bình chiến đấu và anh biết mình có thể tuyển một đội quân những người nước ngoài, được trang bị vũ khí kiểu phương Tây, có thể thắng quân Thái Bình trên chiến trường hoặc đuổi họ rời khỏi thành lũy của họ. Nếu các nhà cầm quyền Thượng Hải có thể mua vũ khí và trả tiền lương cho những binh lính, Ward hứa sẽ chiến thắng quân Thái Bình. Lực lượng của anh sẽ lấy lại các thành phố từ quân Thái Bình, nếu chính quyền trả tiền thưởng cho mỗi thành phố.

Kế hoạch này sẽ không hề rẻ. Tiền lương cho một binh nhì một tháng là 50 đôla, cho sĩ quan là 200 đôla, và cho Ward là 500 đôla một tháng. Tiền thưởng cho các thành phố sẽ phụ thuộc vào tầm quan trọng của mỗi thành phố. Ward sẽ thương lượng về tiền thưởng trước khi tiến công. Bên cạnh tiền thưởng, các binh lính của Ward sẽ được quyền lấy tất cả những kim loại quý giá, đá quý và những vật dụng khác có giá trị mà họ có thể cướp được từ các thành phố.

Vũ Từ và Hsueh Huan đã tính toán nhanh. Đề xuất của Ward rất tốn kém. Mặt khác, Chung Vương chưa bao giờ bị đánh bại. Chẳng vị quan nào thích viễn cảnh về cái chết. Họ chấp nhận đề nghị của Ward.

Quân đoàn Ward

Thượng Hải là một chợ vũ khí, bán mọi thứ từ những khẩu đại bác tới những con dao găm. Những người buôn bán vũ khí nước ngoài đã cố gắng tận dụng xung đột ở Trung Quốc, để chào bán mọi thứ từ những vũ khí hiện đại nhất tới những đồ tạp nham nhất. Hầu hết những người mua không biết được sự khác biệt. Ward đã mua vũ khí. Anh mua những khẩu súng trường nạp đạn ở khóa nòng Sharps – có lẽ là súng trường quân đội tốt nhất thời bấy giờ và súng lục Model 1851 của Colt – “súng lục hải quân” nổi tiếng. Về binh lính, anh tuyển mộ những người phương Tây thích phiêu lưu mạo hiểm mà anh tìm thấy trong các quán rượu ở những khu vực “đất nhượng quyền”, phía tây của Thượng Hải mà triều đình Trung Quốc đã buộc phải để người nước ngoài kiểm soát. Ward chọn một người bạn cũ, là Henry Burgevine, ở phía nam Carolina, làm phó chỉ huy và thuê 100 người phương Tây. Hầu hết bọn họ là người Mỹ, nhưng “quân đoàn của Ward” cũng có cả người Đan Mạch, Pháp, Anh, Phổ và người Thụy Sĩ.

Trong cuộc chiến đầu tiên, quân đoàn Ward đã giúp các binh lính triều đình phản công quân Thái Bình. Cuộc tiến công thành công đến mức Vũ Từ yêu cầu Ward chiếm lại thành phố của Sung chiang. Ward không có pháo, vì vậy anh cố gắng tiến công bất ngờ. Không may, đội quân những người ưa thích quán rượu đã bắt đầu ăn mừng chiến thắng của họ trước khi tiến công. Họ quá ồn ào khi tiến gần tới thành phố làm quân Thái Bình tỉnh dậy và quân Thái Bình đã phá tan họ với mọi thứ. Quân đoàn Ward bỏ chạy. Ward đã trả tiền cho hết hầu hết những người sống sót và bắt đầu tuyển một đội quân mới.

Quân Thái Bình Thiên Quốc
Quân Thái Bình Thiên Quốc (Ảnh: dkn.tv)

Lần này, anh tuyển những người trong cộng đồng Philippines của Thượng Hải. “Những người Manila” đã làm việc trong những phi hành đoàn của những con tàu phương Tây trên khắp Viễn Đông. Các thuyền trưởng tranh giành để họ làm việc cho mình vì họ thông minh, chăm chỉ và dũng cảm. Theo quan điểm của Ward, người Philippines là những người giỏi nhất, tất cả bọn họ nói tiếng Tây Ban Nha – một ngôn ngữ mà anh nói trôi chảy. Ward nhanh chóng tuyển được 80 người Philippines, bao gồm Vicente Macanaya, 23 tuổi, người cùng với Burgevine đã trở thành đại úy của anh. Tin tức Ward đề nghị trả lương cao đã lan truyền trong cộng đồng người Philippines. Càng ngày càng có nhiều người tham gia quân đoàn Ward.

Khi quân đoàn Ward lớn hơn, Vũ Từ giục “tên cướp” ra chiến trường. Lần này, Ward sẽ không vội vã. Anh đã mua pháo. Để dạy người Philippines cách dùng súng đại bác, Ward đã thuê những kẻ đào ngũ từ quân đội người Anh, đội quân chủ yếu của người phương Tây ở Trung Quốc. Anh mua thêm súng lục và súng trường cho những người lính, nhưng bản thân thì không trang bị gì ngoài một cây gậy mây.

Cho cuộc tiến công thứ hai vào Sung chiang, Ward đã để những người phương Tây duy trì đội quân đầu tiên ở nhà. Anh đưa 200 người Philippines trên một con tàu hơi nước rời đi từ Sung chiang. Khi đêm xuống, Ward và những người lính rời khỏi tàu và hành quân quay lại Sung chiang, nơi họ sẽ chỉ huy cuộc tiến công với đội quân của triều đình Trung Quốc. Những người lính của Ward lén đi tới cái hào trong thành phố. Họ phá vỡ cánh cổng hướng đông bằng súng đại bác, và Ward chỉ huy cuộc tiến công. Nhưng một cánh cổng thứ hai đã chặn lối vào. Ward cho nổ 454kg thuốc súng để phá cánh cổng thứ hai, nhưng vụ nổ chỉ làm thủng một lỗ đủ cho một người bò qua.

Ward hét lên: “Cố lên, những chàng trai, chúng ta sẽ đi qua!” và lao qua lỗ hổng. Macanaya, Burgevine và những người còn lại đi theo sau. Quân đoàn Ward chiến đấu mở đường tới đỉnh bức tường và xoay các súng đại bác của quân Thái Bình sang chống lại họ. Họ bắn pháo sáng để ra hiệu cho những binh lính triều đình ở bên ngoài, nhưng quân đội triều đình chẳng làm gì. Chỉ có 200 người lính của Ward đã bắn súng trường Sharps và súng đại bác, đánh tan hơn 1.000 quân Thái Bình bảo vệ thành.

Chiến thắng đã phải trả giá đắt, 62 người lính của Ward bị giết và 100 người khác bị thương, trong đó có cả Ward, (ở Trung Quốc, Ward bị thương 15 lần). Tuy nhiên của cải cướp được – vàng, ngọc quý, súng và thuốc súng – rất nhiều.

Vũ Từ và Hsueh Huan vui mừng, nhưng những thương nhân phương Tây ở Thượng Hải, đặc biệt là người Anh, thì tức giận. Tên cướp người Mỹ này sẽ khiến quân Thái Bình phẫn nộ họ. Điều này sẽ chấm dứt cuộc sống tốt đẹp của họ ở bờ biển Trung Quốc. Hơn nữa, Ward đang dụ dỗ những người lính và những người lính thủy Anh vào trong đội quân của anh ta.

Thành công của Ward khiến Chung Vương và quân Thái Bình kinh ngạc. Họ chưa từng thấy vũ khí và chiến thuật của người phương Tây lại vượt trội như thế. Chung Vương suy đoán rằng, mục tiêu tiếp theo của Ward sẽ thành phố Ch’ingp’u. Ông đã cử một đơn vị giỏi nhất đến đó. Tất cả những người lính đều có súng và sĩ quan chỉ huy của họ là một lính đánh thuê Anh gọi là Savage.

Một lần nữa, Ward cố gắng tiến công bất ngờ. Những người lính của ông yên lặng đặt những chiếc thang dựa vào tường và leo lên. Khi họ đang tập trung trèo lên tường, quân Thái Bình đã khai hỏa từ các vị trí trên khắp thành phố.

Trong đợt thứ hai, 5 viên đạn đã bắn vào Ward. Quân đoàn Ward bị hất khỏi bức tường. Ward không thể nói được nên đã viết lệnh ra giấy và truyền lệnh cho Macanaya. Vicente chỉ huy việc rút lui.

Người đưa tin của Anh ở miền bắc Trung Quốc báo cáo: “Kẻ khét tiếng này (Ward) đã được đưa sang Thượng Hải, anh ta không chết nhưng bị thương nghiêm trọng”.

Ward được đưa tới Paris để điều trị. Chung Vương tiến vào Thượng Hải, nhưng ngay lập tức được Thiên Vương gọi về để giúp chặn một đội quân triều đình từ Hồ Nam đang đi về hướng đông. Trong khi đó, người Anh và Pháp đã thắng trong cuộc chiến tranh Nha phiến lần thứ hai và cướp phá cung điện của hoàng đế ở Bắc Kinh.

Vùng kiểm soát của Thái Bình Thiên Quốc (màu đỏ)
Những vùng đất thuộc kiểm soát bởi Thái Bình Thiên Quốc (màu đỏ) (Ảnh: hinhanhlichsu.com)

Sự tái sinh của Ward

Khi Ward quay trở lại Trung Quốc, người Anh đã bắt giữ anh. Họ biết rằng bây giờ anh là một công dân Trung Quốc. Không thể chuyển anh cho những nhà chức trách Mỹ, họ giam anh trên một tàu chiến. Tuy nhiên, Vicente Macanaya đã chuyển một lời nhắn tới viên tướng của anh ấy. Một đêm tối, Ward chui qua lỗ cửa sổ và được sĩ quan Philippines đón trên một con thuyền nhỏ. Người Anh không thể tìm thấy Ward. Họ đang gặp hàng loạt rắc rối mới. Bây giờ họ không còn chiến đấu với quân triều đình nữa, họ thấy quân Thái Bình là kẻ thù.

Ward đã bắt đầu tuyển một đội quân thứ ba. Khi đến Trung Quốc lần đầu tiên, Ward giống như hầu hết người phương Tây đã tin rằng không thể huấn luyện người Trung Quốc chiến đấu theo kiểu của người phương Tây. Những gì mà quân Thái Bình của Savage thể hiện đã giúp anh biết rằng mình đã nhầm. Nếu những người Philippines, những người không có kinh nghiệm quân đội, có thể trở thành những người lính hạng nhất thì tại sao người Trung Quốc lại không thể? Hơn nữa, ở Trung Quốc có nhiều người Trung Quốc hơn so với người Philippines, người Mỹ hay người châu Âu.

Vũ Từ hài lòng với ý kiến này. Nó ít tốn kém hơn bởi vì những người lính Trung Quốc có thể trả lương rẻ hơn nhiều so với những người nước ngoài, và nó thỏa mãn lòng yêu nước của ông, bởi vì Trung Quốc đã bị những người nước ngoài đè nén quá lâu. Hơn nữa, Ward sắp trở thành con rể của ông. Ward đã chung phần với quan tổng đốc trong một số doanh nghiệp và anh đã lấy lợi nhuận của mình để mua vũ khí chiến tranh. Vũ Từ và Hsueh Huan bổ nhiệm Ward làm đại tá trong đội quân của triều đình.

Quân đoàn Ward đã lên tới 7.000 người. Ward giữ lại một đội cận vệ gồm 200 người Philippines, dưới quyền chỉ huy của Macanaya. Lúc đầu, những sĩ quan là người Mỹ, châu Âu hoặc Philippines, nhưng sau đó khi những người Trung Quốc đã có kinh nghiệm, Ward bắt đầu thăng chức cho họ làm sĩ quan. Những người lính mặc quân phục kiểu phương Tây và được huấn luyện theo cách của người phương Tây. Ward mua rất nhiều pháo và xây dựng được một lực lượng hải quân nhỏ đi trên sông bằng tàu chạy bằng hơi nước. Tỉnh Giang Tô lầy lội với những dòng sông và những con kênh chằng chịt nên đường thủy là đường nhanh nhất. Những con tàu của Ward di chuyển nhiều hơn: anh sử dụng chúng như khẩu đội pháo di động.

Ward nghĩ ra một chiến lược mới, cùng với một đội quân mới và thay đổi môi trường chiến đấu. Anh và Pháp không còn xem quân Thái Bình cùng phe tham chiến nữa. Bây giờ, quân nổi dậy là một mối đe dọa với Thượng Hải và những khu đất nhượng quyền cho người nước ngoài. Ward đề xuất sử dụng quân đoàn Ward như một lực lượng tiến công cơ động. Với sự yểm hộ của những binh lính châu Âu, nó có thể quét sạch tất cả quân Thái Bình ra khỏi lãnh thổ trong vòng 50 km của Thượng Hải và giữ chúng ở bên ngoài. Anh và Pháp chưa sẵn sàng đưa lực lượng của họ tới bảo vệ Thượng Hải, nhưng họ không còn xem Ward như là một tội phạm cần phải vô hiệu hóa nữa.

Thái bình thiên quốc Trận Vũ Thông
Một trận chiến giữa quân Thái Bình Thiên Quốc với quân đội phương Tây (Ảnh: Yousense.info)

Trận Vũ Thông

Chung Vương đã cải tiến đội quân của mình. Họ có nhiều súng hơn và có nhiều lính đánh thuê phương Tây hơn để chỉ huy, và Chung Vương lại tiến đến Thượng Hải một lần nữa. Mục tiêu của ông là chiếm những “cảng trong hiệp ước” – những cảng mà người phương Tây được nhượng quyền và phá hoại thương mại của chính quyền với thế giới bên ngoài. Những binh lính của ông đã chiếm một vị trí gần Vũ Thông, nơi mà họ có thể chặn lối vào bến cảng Thượng Hải. Quân Thái Bình vừa mới ổn định vào trong chiến hào của họ thì thấy một kẻ thù mới tiến đến gần. Họ trông giống một đội quân phương Tây: họ mặc quân phục phương Tây, hành quân theo kiểu phương Tây và trang bị vũ khí của phương Tây. Nhưng đi trước những người lính có một người cầm cờ mang lá cờ với một chữ Trung Quốc “Hua”, Hua (phát âm là Wah) – là cách người Trung Quốc đọc tên Ward.

Khi quân đoàn Ward ở trong tầm súng trường, họ liền bắn dữ dội với những khẩu súng trường nạp đạn ở khóa nòng như khẩu Sharps của Mỹ và khẩu Dreyse của người Phổ. Pháo và đạn súng cối nổ trong những chiến hào của quân Thái Bình. Mặc dù quân Thái Bình ở trong chiến hào và đông hơn lính của Ward, nhưng họ bị áp đảo bởi hỏa lực của những người lính mà họ gọi là “những quỷ dữ bắt chước người nước ngoài”. Họ trèo ra khỏi hào và xông tới.

Vũ Thông đã thiết lập một kiểu mẫu. Một tuần sau, Ward và 500 lính đã chiếm thành phố của Kwang-fu-lin trong một cuộc tiến công bất ngờ, làm đơn vị phòng thủ ở đó – được đồn là có 20.000 lính – phải hoảng sợ. Triều đình đã đặt cho quân đoàn Ward một cái tên mới: “Đội quân luôn chiến thắng” và thăng cho Ward làm đại tướng và tăng chức quan hơn. Ward cưới con gái của Vũ Từ  và đẩy lùi toàn bộ đội quân của Chung Vương trong trận chiến đẫm máu ở Sung chiang. Trong vài phút đầu tiên của cuộc chiến, đội quân của Ward đã giết 2.300 lính Thái Bình. Cuối cùng Ward cũng được quân đội Anh và Pháp ủng hộ – mặc dù “Đội quân luôn chiến thắng” tiếp tục độc lập chiến đấu trong phần lớn cuộc chiến.

Chung Vương nghĩ ra một hệ thống mới hoàn thiện những công sự ở chiến trường. Một sĩ quan người Anh tên là Stavely tin rằng quân Thái Bình sẽ chạy trốn trong sự hoảng sợ khi thấy đội quân chính quy của Anh tiến đến. Tuy nhiên, quân Thái Bình đã không chạy trốn. Ngược lại những binh lính chính quy của Anh đã bỏ chạy, sau khi những người Trung Quốc từ trong hào bắn hạ hàng loạt người của bọn họ. Ward chống lại hệ thống mới của Chung Vương bằng cách dùng của cải cướp được khi chiếm các thành phố để mua nhiều đại bác và tàu chạy bằng hơi nước hơn. Anh làm ngạt thở những binh lính của Chung Vương bằng việc nã đạn trước khi bộ binh của anh tiến lên.

Chung Vương đánh trả lại với một đội quân 50.000 người được trang bị vũ khí tốt. Ông đã chiếm được vài thị trấn xung quanh hai thành lũy của Ward. Cuối cùng, Ward cũng phá vỡ vòng vây ở Sung chiang, trụ sở của Ward, và đuổi quân Thái Bình ra khỏi nơi một phần của “Đội quân luôn chiến thắng” đang chống cự.

Triều đình Trung Quốc tiếp tục trao nhiều vinh dự cho Ward. Anh đang cho họ thấy người Trung Quốc không cần sự trợ giúp của người nước ngoài để tiêu diệt những kẻ nổi loạn và người Trung Quốc cũng có thể chiến đấu như những người phương Tây. Tuy nhiên, dù Ward đã là một công dân Trung Quốc, thì phía Trung Quốc vẫn không hoàn toàn tin tưởng một người “man rợ mũi to” – người đã từ chối để đuôi sam. Phía những người châu Âu thậm chí còn không hài lòng với Ward. Anh ta đang bảo vệ những hải cảng theo hiệp ước là của họ, nhưng anh ta đã cho người Trung Quốc thấy cách đấu tranh. Những người phương Tây khôn ngoan hơn nhận ra rằng vai trò thống trị của người châu Âu và người Mỹ ở Trung Quốc đang dần mất đi.

Vì vậy, vào ngày 20 tháng 9 năm 1862, khi Ward bị thương lần thứ 15 – một vết thương chết người – ở tỉnh Chiết Giang, bên ngoài thị trấn Ninh Ba, không phải tất cả mọi người đều đau buồn.

Những cựu binh của Ward muốn Vicente Macanaya chỉ huy đội quân, nhưng quan lại Trung Quốc không sẵn sàng trao quyền lực cho một người “Manila”. Burgevine không có tài năng chỉ huy bằng Macanaya, nhưng giống như Ward, anh ta là một công dân Trung Quốc nên được trao trọng trách. Một thời gian ngắn sau đó, Burgevine phải chạy trốn để giữ mạng sống. Chính quyền Trung Quốc thuê một sĩ quan Anh, là John Holland, anh ta căm ghét người Mỹ và hoàn toàn không có khả năng. “Đội quân luôn chiến thắng” bị đánh tan tác và gần như bị tiêu diệt sau khi anh ta chỉ huy. Cuối cùng, quyền chỉ huy đội quân được trao cho Charles George Gordon. Gordon đã làm theo những sách lược của Ward, nhưng không truyền được cảm hứng của Ward. Anh ta có khả năng nhưng đó không phải là tất cả. Tuy nhiên, Gordon đã truyền cảm hứng cho những nhà báo, những người ca ngợi anh với tất cả chiến thắng của Ward và cả việc chấm dứt được cuộc nổi loạn của quân Thái Bình mà Gordon không làm. Chính quyền Trung Quốc đã giải tán “Đội quân luôn chiến thắng” một năm rưỡi trước khi chấm dứt cuộc nổi loạn của quân Thái Bình.

Những nhà sử học, hầu hết là người Anh, vẫn ghi nhớ mãi huyền thoại về Gordon “Trung Quốc” và cuộc nổi loạn của quân Thái Bình. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, người Trung Quốc lại xây dựng một đền tôn thờ “Hua”, người đó là Frederick Townsend Ward và đã trở thành Thánh của tín đồ Phật giáo. Ward được tôn sùng như là người đưa ra phương pháp chiến tranh mới cho những người dân để họ có thể chống lại sự sắp đặt của người châu Âu theo cách mà người châu Phi đã bị áp đặt.

Vì Ward mất khi hai tháng nữa anh mới được 31 tuổi, và vì Trung Quốc là một nước lớn nên anh đã không thể khiến những bài học của mình được hiểu rõ. Nước Anh đã bắt đầu, nhưng láng giềng của Trung Quốc, là Nhật Bản, mới là người đầu tiên lấy những bài học của Ward làm trọng tâm (xem trận Tsushima, năm 1905).

Vũ Thông – nơi bắt đầu hàng loạt chiến thắng của “Đội quân luôn chiến thắng” – có tầm quan trọng với Trung Quốc và Nhật Bản. Nó là trận đánh đầu tiên cho thấy những người không phải là người da trắng cũng có thể chiến đấu giỏi như những người da trắng. Trận Tsushima, năm 1905 đã chứng minh những người không phải là người da trắng cũng có thể chiến thắng những người da trắng. Trận Tanga năm 1914 và những chiến dịch của von Lettow Vorbeck đã cho thấy những người da đen cũng có thể chiến đấu giỏi như những người phương Đông và châu Á, nhưng Vũ Thông là trận đầu tiên cho thấy điều đó.

William Weir/ 50 trận đánh thay đổi lịch sử thế giới

Xem thêm:

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây