Tàng Tôn Tử cầu cứu Sở Vương: Tài phán đoán của người quân tử

279

Khả năng của người quân tử là thấy những việc trước mắt mà có thể phán đoán được những việc chưa đến, từ việc nhỏ biết được những việc lớn. Tàng Tôn Tử cầu cứu Sở Vương. Sở Vương bằng lòng nhanh mà Tử biết chưa chắc ông ta đã thật lòng.

Cuối thời Xuân Thu, nước Tống nhỏ bé, yếu ớt, thường bị các nước khác làm nhục, đe dọa, xâm phạm.

Có một lần nước Tề giao chiến với nước Sở, hẹn nước Tống nhưng nước Tống không đi, vì thế nước Tề rất giận dữ, khởi binh đánh Tống. Vua nước Tống hay tin, liền sai Tàng Tôn Tử phi ngựa đến nước Sở cầu cứu. Sở Vương nghe thấy Tàng Tôn Tử đến cầu binh, rất vui mừng, đón tiếp thật chu đáo, chiêu đãi thịnh soạn, nhận lời sẽ cho ngay việc binh đi đánh Tề cứu Tống. Vì thế Tàng Tôn Tử cáo từ vua nước Sở để về báo tin.

Trên đường về, Tàng Tôn Tử luôn chau mày lo nghĩ, thở ngắn than dài, lo âu phiền muộn. Người đánh xe ngựa của anh ta thấy rất kỳ lạ bèn hỏi: “Ngài vừa đến thì đã hoàn thành nhiệm vụ của mình, sao chẳng vui vẻ, ngược lại còn lo âu buồn bã làm vậy, có chuyện gì sao?”.

Tàng Tôn Tử thở dài nói: “Tôi lo rằng cứu binh của nước Sở không đến, nước Tống sẽ nguy mất”.

Người đánh xe kinh ngạc: “Sao có thể thế được! Trên triều Sở Vương chẳng phải đã vui vẻ nhận lời sẽ xuất binh cứu giúp sao?”.

Tàng Tôn Tử nói: “Chính là Sở Vương nhận lời quá nhanh, mới khiến tôi cảm thấy nghi ngờ, nước Tống nhỏ bé như thế này, mà nước Tề lại hùng mạnh như vậy, đến cứu một nước Tống nhỏ bé mà phải đắc tội với nước Tề hùng mạnh, người thường cũng không thể bình thản nhận lời. Bây giờ Sở Vương rất vui vẻ đồng ý xuất binh cứu giúp, càng nhất định thấy rõ ông ta không thật lòng muốn cứu giúp chúng ta, nhưng tạm thời lấy việc bằng lòng nhanh để kiên trì đấu trí với chúng ta. Chúng ta càng kiên trì đấu trí, thì chiến đấu càng oanh liệt, mà nước Tề sẽ ngày càng mệt mỏi, nước Sở chỉ muốn là ngư ông đắc lợi mà thôi!”.

Người đánh xe nghe xong, vẫn chưa tin lắm. Sau khi Tàng Tôn Tử về nước nói tất cả với vua Tống, ông ta cũng có vẻ không tin lời Tàng Tử Tôn. Kết qủa, quân Tống chiến đấu rất vất vả, đã bị mất năm thành trì, nhưng cứu binh của Sở vẫn chưa đến.

Tàng tôn tử, người quân tử
Ảnh: dkn.tv

Phân tích: 

Khả năng của người quân tử là thấy những việc trước mắt mà có thể biết được những việc chưa đến, từ việc nhỏ biết được những việc lớn. Tàng Tôn Tử thấy Sở Vương biểu hiện khác thường, phân tích, suy nghĩ, thấy rõ sự gian hiểm của ông ta. Đáng tiếc khí số của Tống đã tận, dù có người hiền tài như thế, nhưng chẳng biết làm sao khác được.

Về sau, việc Sở Trang Vương hứa giúp người nhưng không giúp còn xảy ra vài lần, không có gì là lạ nữa rồi. Từ đó thành mục tiêu để các quốc gia khác tấn công, kết quả mọi thứ đều bị sụp đổ, đến quốc quân Hoài Vương cũng bị bức chết ở ngoại bang. Chúng ta có thể thấy, quan hệ giữa quốc gia với quốc gia, giữa người với người, đều phải lấy sự thành tín làm trọng. Gian trá hại người, bản thân mình cũng không thể đạt được điều tốt. Dẫu rằng gian trá có thể đạt được ý đồ trước mắt, nhưng cuối cùng người bị hại chính là bản thân mình.

Xem thêm: