Những trận đánh làm thay đổi lịch sử thế giới

0
996

Trong suốt chiều dài của lịch sử loài người, các cuộc chiến tranh liên tục xảy ra. Và rất nhiều các trận đánh mang tính quyết định đã khiến lịch sử rẽ sang một hướng khác. 

Về việc thống kê các trận đánh thay đổi lịch sử thế giới

Mọi cố gắng để liệt kê các trận đánh quan trọng nhất trong suốt chiều dài lịch sử ít nhiều đều mang tính chủ quan. Đầu tiên có lẽ phải kể đến ngài Edward Creasy (một luật sư dạy lịch sử) cách đây một thế kỷ rưỡi, người ta đã liệt kê các trận đánh có tính quyết định. Một số người khác sưu tầm tư liệu về vấn đề này gồm có tướng J.F.C. Fuller – một người lính lão luyện, đại úy B.H. Liddell Hart – người đã bị nhiễm khí độc và bị thương khi vừa bắt đầu sự nghiệp trong quân đội không lâu và buộc phải xuất ngũ – sau này ông trở thành nhà báo, và Fletcher Pratt – người có nghề tay trái là viết văn.

Mỗi người có một phong cách riêng trong công việc khó khăn này. Fuller chú trọng vào các trận đánh diễn ra trên đất liền. Ông không mấy quan tâm đến các trận đánh trên biển và càng ít để tâm đến các trận đánh trên không. Liddell Hart lại nhấn mạnh học thuyết chiến lược của ông – tính ưu việt của phương pháp tiếp cận gián tiếp. Một số ý tưởng của Hart được Fuller mở rộng là đề cao số quân ít nhưng được huấn luyện kĩ hơn là số quân đông trong mỗi cuộc chiến lớn kể từ Cách mạng Pháp. Các trận đánh thay đổi lịch sử của Pratt lại có nét riêng với phong vị biển cả, dù hầu hết các trận đánh ban đầu đều diễn ra trên đất liền. Pratt cũng tập trung phần lớn vào các trận đánh ở phương Tây.

Ông viết: “Một trong những đặc tính nổi bật của văn hóa phương Tây là khả năng đạt được những kết quả mang tính quyết định nhờ phương tiện quân sự. Nó có thể là yếu tố quan trọng, là lí do tại sao mà ảnh hưởng của các nền văn hóa này đã lan rộng khắp thế giới. Viễn Đông và châu Phi không thiếu những trận đánh vĩ đại hay chiến thắng vĩ đại nhưng kết quả của chúng ít có ảnh hưởng lâu dài đến dòng chảy của lịch sử thế giới.”  

Có lẽ khó có thể thuyết phục một người Nga rằng chiến thắng của Thành Cát Tư Hãn để lại hậu quả là sự nô dịch và cô lập nước Nga trong ba thế kỷ lại không ảnh hưởng nhiều đến dòng chảy của lịch sử thế giới. Và cũng khó thuyết phục một người khác rằng cuộc xâm lược của người Mông Cổ đã đưa những phát minh của Trung Quốc như giấy giá rẻ, phương pháp in di động, các dụng cụ đo thiên thể, và thuốc súng giá rẻ đến châu Âu.

Trong cuốn sách này, chúng tôi đã cố gắng tránh những kiểu thành kiến như vậy.

Tiêu chí đánh giá tính quan trọng của những trận đánh

Mỗi trận đánh đều có một vài ảnh hưởng đến lịch sử. Làm thế nào bạn quyết định được trận đánh nào có ảnh hưởng lớn nhất?

Tiêu chí cơ bản để lựa chọn tầm quan trọng của các trận đánh đã làm thay đổi thế giới là: Trận đánh đó đã gây ra sự thay đổi lớn như thế nào, và  sự thay đổi đó đã ảnh hưởng đến thế giới của chúng ta như thế nào?

Có một cách để quyết định xem điều gì thực sự quan trọng đối với chúng ta và chúng ta đã quan tâm đến điều đó như thế nào. Hầu hết mọi người đều đặt tự do và dân chủ ở vị trí cao trong bất cứ danh sách những thứ đáng ao ước nào. Do đó, trận Marathon, trận đánh bảo vệ nền dân chủ đầu tiên trên thế giới giữ vị trí số 1. Mọi người cũng mong muốn trật tự ổn định chứ không phải sự hỗn loạn. Justinian, Narses và Belisarius đã khiến cho bộ luật được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới được thực thi bằng việc dập tắt cuộc nổi loạn Nika. Trận Đồi Bunker và ở mức độ thấp hơn một chút, trận Saratoga đã đảm bảo nền độc lập của Hoa Kỳ. Một cách gián tiếp, chiến thắng của Jackson tại New Orleans, chiến thắng của quân Đồng Minh trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, đặc biệt là trận chiến nước Anh, là các trận đánh gần đây nhất để duy trì nền dân chủ.

Một phương pháp tiếp cận khác là nhìn vào dòng chảy của lịch sử. .Người Hi Lạp cổ đại nhìn lịch sử – ở một phạm vi rộng – như là một bản ghi chép sự xung đột giữa phương Đông và phương Tây. Chắc chắn đó là một quan điểm đáng chú ý. Nhìn chung trên thế giới có hai nền văn hóa – văn hóa phương Đông và văn hóa phương Tây. Cái cũ bao gồm mọi thứ từ nền văn hóa mang ảnh hưởng tôn giáo chính thống của Nga đến văn hóa thế tục của người Mỹ.   Cái mới hơn bao gồm nền văn hóa Viễn Đông của Trung Quốc và Nhật Bản cả hai hoàn toàn không phải văn hóa phương Tây mặc dù bề ngoài mang tính phương Tây và rất nhiều nền văn hóa khác trong đó có những nền văn hóa thuộc đạo Hồi. Không phải văn hóa phương Đông hay văn hóa phương Tây tìm cách hấp thu văn hóa khác mà thậm chí nó còn không muốn hấp thu. Trong cuộc đấu tranh này, trở lại với trận Marathon, rồi tiếp tục đến trận của Alexander đại đế, Crassus có vẻ như các cuộc xung đột giữa đạo Cơ đốc và đạo Hồi không bao giờ kết thúc.

Văn hóa phương Tây không thể hấp thu văn hóa phương Đông nhưng chắc chắn nó đã có thể chiếm ưu thế hơn văn hóa phương Đông. Một loạt các trận đánh có tính quyết định đã đem lại điều này. Vào năm 1509, trong trận Diu trên Ấn Độ Dương, những người lính thủy Bồ Đào Nha đã phá huỷ một đội tàu của người Hồi giáo. Trận chiến đó đã làm tê liệt sự phát triển lớn mạnh về thương mại của A Rập với Ấn Độ và Trung Quốc. Hồi giáo bắt đầu thụt lùi về kinh tế. Mười năm sau, Hernan Cortes đổ bộ vào Mexico. Hai năm sau đó, ông đã chinh phục được Mexico – lần đầu tiên kể từ thời Alexander – một đế quốc không phải của người châu Âu đã mở ra một tuyến đường thương mại tới Viễn Đông qua Thái Bình Dương. Cuộc xâm lược Kazan của Nga năm 1552 đã mở rộng đất liền của châu Âu  tới Viễn Đông. Đến thế hệ sau, sự bại trận của Hạm đội Armada của Tây Ban Nha đã thúc đẩy Anh tiến về phía Tây qua Đại Tây Dương và xâm lược Bắc Mỹ.

Có vẻ như xu hướng mới nhất trong lịch sử thế giới là chấm dứt sự thống trị thế giới về chính trị của phương Tây. Năm 1940, ở châu Phi chỉ có một quốc gia độc lập. Những người châu Âu sở hữu phần còn lại của châu lục này. Ngày nay ở châu Phi không còn các quốc gia thuộc địa nữa. Phần lớn châu Á,các hòn đảo Viễn Đông, ngoại trừ Trung Quốc, Nhật Bản và thuộc địa của Nhật Bản, Hàn Quốc, đã từng do người phương Tây sở hữu. Ngày nay, chúng không còn là thuộc địa của phương Tây nữa.

Các trận đánh trong cuộc Cách mạng của người Mỹ đã khởi đầu xu hướng này. Mỹ đã trở thành quốc gia độc lập đầu tiên trong Tân thế giới. Sau Mỹ, các quốc gia còn lại của châu Mỹ cũng đã giành được độc lập. Năm 1905, chiến thắng Togo của Nhật Bản cho thấy, người không thuộc chủng tộc da trắng được trang bị những công nghệ hiện đại có thể đánh bại người da trắng với các trang thiết bị công nghệ tương đương. Trong năm 1914, von Lettow Vorbeck, nhà quân sự da đen người châu Phi đã công khai chứng minh rằng người da đen bình đẳng về chủng tộc với người da trắng. Nhưng không một quốc gia thuộc địa nào có thể đọ với Nhật Bản về thiết bị quân sự. Nó dẫn tới việc một quốc gia châu Âu, Ireland, đã chứng minh một nước yếu có thể chiến thắng một quốc gia hùng mạnh để giành được độc lập.

Lịch sử đầy những khúc ngoặt kì lạ như vậy.

Danh sách Những trận đánh làm thay đổi lịch sử thế giới:

Quân Ba TÆ° và quân Hi Lạp Trận Marathon, năm 490 tr.CN: Sự sống còn của nền dân chủ
Brennus , chỉ huy trận đánh Thảm bại của quân La Mã trước người Gaul trong trận chiến năm 390 tr.CN
Trận đánh Arbela qua nét vẽ của Jan Brueghel Lớn (1602) Trận đánh Arbela, năm 331 tr.CN: sự sụp đổ của đế quốc Ba Tư
hannibal Trận Cannae, năm 216 tr.CN: Thất bại nặng nề nhất của quân đội La Mã
Trận Emmaus, năm 166 Tr.CN: Một thế kỷ độc lập của Israel
Trận Carrhae Trận Carrhae, năm 53 TrCN: một trong những thất bại nặng nề nhất trong lịch sử La Mã
Trận chiến Adrianople, năm 378 tận diệt quân La Mã
Sau trận Châlons năm 451 giữa Attila, vua của đế quốc Áo Hung, và đế quốc Tây La Mã, nền văn minh phương Tây đã được cứu vãn.

Trận Châlons năm 451 – cứu vãn lịch sử châu Âu

Cuộc nổi loạn Nika có nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ cuộc đua xe ngá»±a Cuộc nổi loạn Nika, năm 532: Nền văn minh trên bờ vực sụp đổ
Lính La Mã chiến đấu với những người Gaul (Ảnh: Twitter) Trận Busta Gallorum, năm 552: Chấm dứt một ước mơ?
Minh họa về Trận chiến Yarmouk. Trận đánh Yarmuk, năm 636: Bước tiến nhanh chóng của người Hồi giáo
Những chiến binh Hôi giáo Trận Kadisiyah, năm 637: Chiến thắng quan trọng của người Hồi giáo
Trận đánh Lechfeld, năm 955 Trận đánh Lechfeld, năm 955: bảo toàn nền văn minh phương Tây
Trận chiến Hastings Trận Hastings, năm 1066: Lần cuối cùng nước Anh bị xâm lược
Trận đánh tại Hattin Trận đánh Hattin, năm 1187: cuộc chiến ở vùng đất Thánh
Cuộc vây hãm Constantinopolis, năm 1203: Một giao kèo phiền phức

Thành Cát Tư Hãn trong một cuộc chinh phục

Thành Cát Tư Hãn và cuộc chiến của những chiếc xe ngựa

Chiến thắng giải cứu tây ban nha

Trận Navas de Tolosa (1212) – chiến thắng bước ngoặt của Tây Ban Nha thời trung cổ

trận Constantinopolis II

Trận Constantinople II,  năm 1453: đánh dấu sự kết thúc của đế chế La Mã

Trận hải chiến Diu, năm 1509: chiến tranh thương mại trên Ấn Độ Dương

Trận chiến ở thủ đô Tenochtitlan

Cuộc chinh phục Đế quốc Aztec của Tây Ban Nha (1520 –1521)

Trận chiến Kazan

Nước Nga thoát ách thống trị của người Mông Cổ như thế nào? (trận chiến Kazan, năm 1552)

Trận Lepanto năm 1571

Trận Lepanto, năm 1571: Sự suy tàn của hải quân đế quốc Ottoman trên Địa Trung Hải

Trận hải chiến Gravelines năm 1588

Trận hải chiến Gravelines năm 1588: “Hạm đội Bất khả chiến bại” Armada bị đánh bại

Bức tranh Trận Lützen của Carl Wahlbom

Trận Lutzen, năm 1632: Bước ngoặt của “Chiến tranh Ba mươi năm”

Trận chiến Poltava, năm 1709: khát vọng trở thành cường quốc châu Âu của Nga

Trận Malplaquet, năm 1709: Trận đánh đẫm máu nhất châu Âu trong vòng một thế kỷ

Quân Anh và Mỹ đánh giáp lá cà trong trận đồi Bunker

Trận chiến đồi Bunker, năm 1775 và nền độc lập nước Mỹ

TRẬN SARATOGA

Trận chiến Saratoga, năm 1777: Bước ngoặt chiến tranh Cách mạng Mỹ

Trận Valmy

Trận đánh Valmy, năm 1792: Trận đánh nhỏ, bước ngoặt lớn
Trận New Orleans

Trận New Orleans, năm 1814 và nền độc lập của Mỹ

Trận waterloo Trận đánh Waterloo, năm 1815: Châu Âu rung chuyển
Trận chiến Alamo được tái hiện qua tranh

Trận đánh Alamo năm 1836: mở rộng lãnh thổ nước Mỹ

Quân Thái Bình Thiên Quốc Trận đánh Vũ Thông, năm 1862: thảm bại của Thái Bình Thiên Quốc
nội chiến Mỹ

Trận Chickamauga năm 1863 trong nội chiến Mỹ: cái giá của chiến thắng

Bismarck giải Napoléon III Trận Sedan, năm 1870: nước Đức lần đầu tiên được thống nhất
Trận đánh vịnh Manila Trận đánh vịnh Manila, năm 1898 và khát vọng vươn tới địa vị cường quốc của Mỹ
Trận hải chiến Tsushima, năm 1905: Kết thúc tham vọng trên biển của đế quốc Nga

Trận Tanga (1914): Trận đánh lịch sử bị thế giới lãng quên

Một rào chắn đường phố được dá»±ng lên bởi phiến quân ở Dublin trong cuộc nổi dậy Cuộc nổi dậy Dublin, năm 1916: Thắng một trận chiến, mất cả thế giới…

Cuộc nổi dậy ở Petrograd năm 1917: Sự ra đời của nhà nước Cộng Sản đầu tiên

quân Đức chiến tranh thế giới I

Cuộc tấn công cuối cùng của người Đức trong Thế Chiến I

Luân Đôn bị trúng bom từ máy bay của Không quân Đức trong Trận chiến nước Anh Trận chiến nước Anh năm 1940 và ảo tưởng của Hitler
Hải chiến Midway, năm 1942: trận hải chiến quan trọng nhất Thế chiến II
Chiến dịch Stalingrad, năm 1942 Chiến dịch Stalingrad, năm 1942: Xoay chuyển cục diện Thế chiến II
Trận chiến trên Đại Tây Dương, năm 1939 – 1945: Những con sói biển
Chiến đấu trong thành phố trong trận Mậu Thân 1968 Trận Tết Mậu Thân 1968: Bước ngoặt trong chiến tranh Việt Nam

William Weir/ 50 trận đánh thay đổi lịch sử thế giới

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây